Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn

7 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Nowe przepisy wprowadzają rozwiązania korzystne dla podatników, w szczególności możliwość przywrócenia uchybionych terminów. W jakich okolicznościach jest to możliwe oraz jakie inne zmiany czekają podatników?

Przywrócenie terminu tylko w ściśle określonych przypadkach

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadziła możliwość przywrócenia terminu, od którego zależy skorzystanie ze zwolnienia podatkowego. Rozwiązanie to stanowi ważną zmianę, ponieważ dotychczas ustawa nie przewidywała takiej możliwości. W przypadku uchybienia terminowi i niezłożenia stosownego formularza, skutkowało to dla podatnika koniecznością zapłaty podatku.

Regulacja ta ma zastosowanie tylko w ściśle określonych przypadkach, tj. w razie:

• niezgłoszenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego w określonych przypadkach przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn),
• niezgłoszenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu po upływie ustawowych terminów, pod warunkiem zgłoszenia w terminie 6 miesięcy od dnia powzięcia tej wiadomości oraz uprawdopodobnienia faktu późniejszego dowiedzenia się o nabyciu (art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn),
• niezgłoszenia nabycia w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek podatnika tylko wówczas, gdy uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wniosek należy złożyć w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie dopełniając czynności, dla której termin był określony, tj. składając deklarację.

W sprawie przywrócenia terminu rozstrzyga właściwy organ podatkowy, a na wydane przez niego postanowienie przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu przez sąd administracyjny, organ podatkowy uchyla wydaną decyzję w sprawie i umarza postępowanie.

Zmiana momentu powstania obowiązku podatkowego przy dziedziczeniu

Nowością jest również modyfikacja momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku dziedziczenia. W poprzednim stanie prawnym obowiązek podatkowy powstawał bowiem z chwilą przyjęcia spadku. Obecnie obowiązek ten powstaje z chwilą:

• uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,
• zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub
• wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Przepisy przejściowe

Regulacje dotyczące m.in. przywrócenia terminu mają zastosowanie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. od 7 stycznia 2026 r. Wyjątkowo, w ściśle określonych przypadkach, nowe przepisy mogą znaleźć zastosowanie również przed tym dniem, o ile do tego dnia nie upłynął jeszcze termin na zgłoszenie nabycia.

Podsumowanie

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadza korzystne zmiany dla podatników. W szczególności możliwość przywrócenia uchybionych terminów, chociaż możliwa jest wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Nie zwalnia to podatników z obowiązku zachowania czujności – uchybienie terminu musi nastąpić bez winy podatnika. W praktyce każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnego stanu faktycznego. W razie wątpliwości warto więc rozważyć skorzystanie z pomocy prawnej.

radczyni prawna Aneta Okurowska

Usługi prawne dla klientów indywidualnych – Bieluk i Partnerzy

Źródła

Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. poz. 1854),

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 z późn. zm.),

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.).