Pieniądze na subkoncie ZUS po śmierci – jaki jest termin na ich wypłatę?

Po śmierci bliskiej osoby warto pamiętać, że oprócz oszczędności i innych składników majątku zmarły mógł pozostawić również środki zgromadzone na subkoncie w ZUS lub w OFE. Nie zawsze jednak rodzina wie o ich istnieniu od razu, zdarza się, że dowiaduje się o nich dopiero po latach. Czy upływ czasu oznacza, że jest już za późno, aby ubiegać się o ich wypłatę?

Dobra wiadomość jest taka, że nie ma określonego terminu na złożenie wniosku o podział środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS po śmierci ubezpieczonego. Oznacza to, że nawet jeżeli od śmierci bliskiej osoby minęło kilka lat, nadal można wystąpić z wnioskiem o wypłatę należnych środków.

ZUS nie wypłaci pieniędzy automatycznie

Jeżeli zmarły posiadał wyłącznie subkonto w ZUS, osoba uprawniona powinna sama wystąpić o podział i wypłatę zgromadzonych na nim środków. ZUS nie rozpoczyna takiego postępowania z własnej inicjatywy. W tym celu można skorzystać z formularza USS – „Wniosek o transfer/wypłatę środków z subkonta osoby ubezpieczonej”.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy zmarły należał również do OFE. Wówczas w pierwszej kolejności należy zgłosić się do funduszu emerytalnego, którego był członkiem. OFE ustala osoby uprawnione i dokonuje podziału środków, a następnie przekazuje odpowiednie informacje do ZUS. Na ich podstawie ZUS w terminie 3 miesięcy od uzyskania zawiadomienia wypłaci środki zgromadzone na subkoncie.

Co jednak zrobić, jeśli rodzina nie wie, do którego OFE należał zmarły? Taką informację można uzyskać w ZUS, po wykazaniu interesu prawnego np. poprzez przedstawienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.

Kto może otrzymać środki po zmarłym?

To, komu zostaną wypłacone pieniądze, zależy przede wszystkim od sytuacji rodzinnej zmarłego oraz od tego, czy wcześniej wskazał osoby uprawnione do ich otrzymania.

Jeżeli zmarły pozostawał w związku małżeńskim i środki były objęte wspólnością majątkową, odpowiednia ich część przypada małżonkowi. Pozostałe środki są wypłacane osobom, które zmarły wcześniej wskazał. Co ważne, nie muszą to być członkowie rodziny. Zmarły może wskazać również inną osobę, której po jego śmierci mają zostać wypłacone pieniądze.

A co, jeśli zmarły nie wskazał nikogo? W takim przypadku środki, które nie należą się małżonkowi, wchodzą w skład spadku i są dziedziczone przez spadkobierców.

Co, jeżeli zmarły był już na emeryturze?

Jeżeli zmarły pobierał już emeryturę, sytuacja wygląda inaczej. W określonych przypadkach bliskim może przysługiwać tzw. wypłata gwarantowana, czyli jednorazowe świadczenie związane ze środkami zapisanymi na subkoncie emeryta.

Znaczenie ma tutaj przede wszystkim czas, jaki upłynął od rozpoczęcia pobierania emerytury. Wypłata gwarantowana może przysługiwać, jeżeli emeryt zmarł w ciągu 3 lat od miesiąca, w którym po raz pierwszy wypłacono mu emeryturę. Warto podkreślić, że nie jest to 3-letni termin na złożenie wniosku do ZUS. Chodzi o okres pomiędzy pierwszą wypłatą świadczenia emerytalnego a śmiercią ubezpieczonego.

Podsumowanie

Śmierć ubezpieczonego nie oznacza, że środki zgromadzone na jego subkoncie w ZUS przepadają. Mogą one zostać przekazane małżonkowi, osobom wskazanym przez zmarłego albo jego spadkobiercom. Co istotne, z wnioskiem o podział środków można wystąpić także po latach. Dlatego warto sprawdzić, czy zmarły posiadał subkonto w ZUS i czy pozostały na nim środki do podziału

radczyni prawna, dr Martyna Komarowska – Horosz

Źródła:

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1113 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.).